«

»

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

cinsel yolla bulaşan hastalıklarCinsel Yolla Bulaşan Hastalık Ne Demektir?

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (enfeksiyonlar) cinsel ilişki ile bulaşan enfeksiyonlardır. Nezle ve grip hariç tutulursa, cinsel yolla bulaşan hastalıklar en sık görülen bulaşıcı hastalıklardır. Her yıl dünyada onlarca milyon yeni vaka saptanmaktadır. Bazı cinsel yolla bulaşan hastalıklar tedaviyle yok edilebilirler fakat bazıları yok edilemez. Cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı savaştaki en önemli silah korunmaktır. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkında doğru bilgiler edinerek sağlığınızı korumak için adımlar atabilirsiniz. Her kadın kendisini ve partnerini cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korumayı bilmelidir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar vücudunuza ciddi hasar verebilir, hatta ölüme bile neden olabilirler.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Her Zaman Belirti Verirler mi?

Başka birisiyle cinsel ilişkide (vajinal, anal veya oral seks) bulunan herkes cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanabilir. Cinsel yolla bulaşan hastalıkları olan kişilerde hiçbir belirti bulunmayabilir. Bu yüzden, hastalığı olan birçok kişi bunu bilmeyebilir. Hiçbir belirtisi olmayan bir hastalık bile olsa sağlığınıza zarar verebilir.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nasıl Bulaşır?

Cinsel yolla bulaşan hastalıkları olan bir kişi, bunu diğerlerine deri, genital organlar, ağız, makat veya vücut sıvıları temasıyla geçirebilir.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıkların Belirtileri Nelerdir?

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların belirtileri akıntı ve hafif tahrişten şiddetli ağrıya kadar değişebilen rahatsızlıktır. Sıklıkla belirtiler ancak hastalık  ilerlediğinde ortaya çıkar. Erken tedavi ile uzun dönem sağlık sorunları çoğu vakada önlenebilir.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nelerdir?

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara bakteri veya virüs enfeksiyonları neden olur. Hiçbir belirti olmasa bile testlerle enfeksiyon teşhis edilebilir.

Gonore (bel soğukluğu) ve klamidya

Gonore ve klamidyaya bakteriler neden olur. Bu iki hastalık sıklıkla birlikte oluşur.

Gonore ve klamidyanın bazen hiçbir belirtisi olmaz. Gonore ve klamidya belirtileri hastalıklı kişiyle temastan 2-21 gün sonra ortaya çıkar. Belirtiler şunlar olabilir:

  • Kadında vajinadan, erkekte penisten akıntı
  • Sık idrara çıkma ve idrar yaparken yanma, acıma
  • Karın veya kasık ağrısı
  • Vajina bölgesinde yanma veya kaşıntı
  • Vulvada kızarıklık ve şişme
  • Ara kanamaları
  • Boğaz ağrısı (ateş olabilir veya olmayabilir)
  • Şişmiş veya büyümüş lenf düğümleri

Gonore ve klamidya antibiyotiklerle aynı zamanda tedavi edilebilir. Gonore ve klamidyadan tamamen kurtulmak için ilaçlarınızı bitirmeniz önemlidir. Partnerinizin de tedavi edilmesi gerekir.

Gonore ve klamidyayı partnerinize tedavi olurken bile bulaştırabilirsiniz. Hem siz hem de partneriniz tedaviyi bitirene kadar, her ikinizin de cinsel ilişkiden kaçınmanız gerekir.

Tedavi edilmemiş klamidya veya gonore kadında rahim yumurtalık iltihabına ve kısırlığa yol açabilir. Rahim-yumurtalık iltihabının belirtileri ateş, bulantı-kusma ve kasık ağrısıdır. Rahim yumurtalık iltihabı ileride kalıcı kasık ağrılarına yol açabilir.

HPV (genital siğil)

HPV en sık cinsel yolla bulaşan hastalıklardan birisidir. HPV virüsünün 100’den fazla tipi belirlenmiştir. Bazı HPV tipleri kişiden kişiye cinsel ilişki ile bulaşırlar.

Birçok cinsel yolla bulaşan hastalık gibi genital HPV’nin de çoğunlukla hiçbir bulgusu yoktur. Bununla birlikte birkaç HPV tipi siğillere neden olur. Bu siğiller kadınlarda vulva, vajina, rahim ağzı ve anüste çıkabilir. Erkeklerde penis, torba, anüs veya genital bölgedeki herhangi bir yerde çıkabilir.

Bazen siğiller kendiliğinden geçerler. Geçmezlerse çeşitli yollarla tedavi edilebilirler. Bununla birlikte reçetesiz satılan siğil ilaçları genital siğiller için asla kullanılmamalıdır.

HPV virüsü siğiller temizlendikten sonra bile varlığını sürdürebilir. HPV virüsü hiçbir belirti vermeden haftalar veya yıllar boyunca vücutta kalabilir.

Bazı HPV tipleri hem erkek hem de kadınlarda kansere neden olabilir. Bazı HPV tipleri rahim ağzı kanserinin esas nedeni olarak bilinir. Bununla birlikte HPV’li çok az sayıda kadında rahim ağzı kanseri oluşur. HPV anüs, vulva, vajina, penis, baş-boyun kanseri yapabilir.

Rahim ağzı kanseri vakalarının çoğuna neden olan iki HPV tipine karşı koruyan bir aşı (HPV aşısı) vardır. Aşılanmadan önce HPV testi yaptırmanıza gerek yoktur. Bu aşı tüm HPV tiplerine karşı korumadığı için aşılanmış kadınların düzenli smear testlerin devam etmeleri gereklidir. Mevcut HPV enfeksiyonu için aşı bir tedavi yolu değildir ve tüm rahim ağzı kanseri veya genital siğil vakalarını önlemez.

Frengi

Frenginin nedeni bir tür bakteridir. Frengi tedavi edilmezse vücudun birçok kısmına yayılarak önemli sağlık sorunlarına hatta ölüme bile neden olabilir.

Çoğu frengili kişinin hiçbir belirtisi yoktur. Frenginin ilk bulgusu enfeksiyon yerindeki ağrısız, düzgün şekilli yaradır. Frengi bu erken evrede kolayca tedavi edilir. Frenginin diğer belirtileri siğiller ve deri döküntüsüdür.

Frengi kişiden kişiye yarayla doğrudan temas yoluyla geçer. Frengi döküntüye, siğillere veya enfeksiyonun ikinci evresi sırasında mikroplu kana temas ederek de yayılabilir. Frengi bir yara, ciltteki veya mukozadaki bir kesi vasıtasıyla vücuda girer.

Frengi yaraları sıklıkla genital bölgede, vajinada, anüste veya rektumda oluşur. Frengi yaraları dudaklar ve ağızda da oluşabilir. Tedavi olmadan da frengi belirtileri geçebilir fakat hastalık devam eder. Bu kişilerde frengi, yıllar sonra tam güçle geri dönebilir.

Genital uçuk  (genital herpes)

Dünyada on milyonlarca kişi genital herpes (uçuk) virüsü taşımaktadır. Genital herpesin en sık görülen belirtisi genital bölge veya civarındaki ağrılı yaradır (uçuk). Bu yaralar kırmızı noktalar, yumrular ve kabarcıklar şeklinde görünürler. Genital uçuklar birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilirler.

Genital herpes şikayetleri kendiliğinden geçer fakat genital herpes virüsü vücutta kalır. Uçuklar genelde ilk oluştukları yerde herhangi bir zaman tekrar çıkabilirler. Tedavi uçukların iyileşmesine yardımcı olabilir fakat genital herpes virüsünü öldüremez. Bundan dolayı bir kez uçuk çıktığında bunu bilmeden başkalarına bulaştırmak mümkündür.

Siz veya partnerinizde ağız veya genital uçuk varsa belirtilerin ilk çıkmasından kabukların kaybolmasından birkaç gün sonrasına kadar cinsel ilişkiden kaçının. Seks yapmamak sarılıp kucaklaşmamanız anlamına gelmez. Sadece yara ve sularının diğer kişinin cildine dokunmadığından emin olun. Yaralarla muhtemel temas sonrası ellerinizi su ve sabunla yıkayın. Bu kendinize tekrar bulaştırmanızı veya virüsün başkasına geçmesini engeller.

HIV Virüsü (AIDS)

HIV AIDS’e neden olan virüstür. HIV enfeksiyonu en hızlı erkeklerle seks yapan kadınlarda artmaktadır.

HIV kana vücut sıvıları (genellikle kan veya meni) ile girer. Virüs kana karışınca bağışıklık sistemi hücrelerini istila edip öldürür.

HIV bağışıklık sistemini zayıflatarak AIDS’e neden olabilir. AIDS’de kişinin bağışıklık sistemi o kadar zayıflamıştır ki enfeksiyon veya kanser gibi yaşamı tehdit eden başka hastalıklar gelişebilir. HIV’in kesin tedavisi olmamasına rağmen ilaçlar öldürücü olabilen AIDS’in başlamasını önleyebilir veya geciktirebilir.

Trikomonas

Trikomonas cinsel ilişki ile geçen mikroskopik bir parazittir. Trikomonas tedavi edilebilen enfeksiyondur. Trikomonası olan birçok kişinin hiçbir belirtisi yoktur. Trikomonas belirtileri olduğunda vajinadan akıntı, vajinada kaşıntı ve kızarıklık görülebilir. Trikomonas hakkında daha detaylı bilgi için tıklayınız.

Hepatit

Hepatit bir virüsün neden olduğu ciddi karaciğer enfeksiyonudur. Hepatit virüslerinden iki tipi (B ve C) cinsel yolla bulaşabilir. Hepatit, virüsün bulaşmış olduğu bir kişinin vücut sıvılarıyla (kan, meni, vajina sıvısı veya tükürük) doğrudan temas sonrası bulaşır.

Hepatit B enfeksiyonunu önlemek için elimizde bir aşı mevcuttur. Hepatit C enfeksiyonunu önlemek için ise aşı yoktur. Hepatit B veya C’si olan birçok kişi tamamen iyileşir. Bununla birlikte bazı kişiler uzun dönemli sağlık sorunlarına yol açabilen kronik karaciğer enfeksiyonu geliştirirler.

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklardan Korunma Yolları

Aşağıdaki durumlardan birisi sizde mevcutsa cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riskiniz artmıştır:

  • Birden fazla cinsel partneriniz varsa veya olmuşsa
  • Birden fazla cinsel partneri olan veya olmuş olan bir partneriniz varsa
  • Cinsel yolla bulaşan bir hastalığı olan birisiyle seks yapmışsanız
  • Cinsel yolla bulaşan hastalık geçirmişseniz
  • Damardan ilaç kullanıyorsanız veya partneriniz damardan ilaç kullanıyorsa

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riski gençlerde daha yüksektir. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların yayılmasında yaşam şekli de önemlidir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmak için:

  • Cinsel partnerlerinizi bilin ve sayılarını sınırlandırın –  Partnerinizin cinsel öyküsü sizinki kadar önemlidir. Siz veya partnerinizin ne kadar çok partneri varsa cinsel yolla bulaşan bir hastalığa yakalanma riskiniz o kadar yüksektir.
  • Kondom kullanın –Vajinal, oral veya anal seks yaptığınız her seferde kondom kullanmak enfeksiyon şansını azaltır. Sperm öldürücü içeren kondomlar cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı ilave bir koruma sağlamazlar. Hatta bazı sperm öldürücülerin sık kullanımı HIV riskini artırabilir bile.
  • Riskli seks uygulamalarından kaçının – Cildi yırtan veya cildin bütünlüğünü bozan cinsel etkinlikler daha yüksek cinsel yolla bulaşan hastalık riski taşırlar. Kanamayan küçük kesiler bile mikropların geçişine izin verirler. Anal seks yüksek risklidir çünkü rektumdaki dokular kolayca yırtılır. Vücut sıvıları da cinsel yolla bulaşan hastalıkları taşıyabilir. Bulaşmış bir kişiyle korunmadan yapılan cinsel ilişki sonrası cinsel yolla bulaşan bir hastalığa yakalanma riski yüksektir.
  • Aşılanın – Hepatit B ve HPV’yi önlemeye yardımcı olan aşılar mevcuttur.

İlgili Yazı Yok.

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.canersonmez.com/index.php/2011/10/cinsel-yolla-bulasan-hastaliklar/