«

»

Bartholin Kisti Absesi Nedir, Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bartolin KistiBartholin Kisti ve Bartholin Absesi Nedir?

Bartholin kisti vajinanın girişinde, Bartholin bezlerinden köken alan içi sıvı dolu, küçük bir kesedir. Batholin kisti çok uzun süre boyunca büyümeden ve herhangi bir ağrı-acıya neden olmadan kalabilir. Ne var ki Bartholin kisti bazen iltihaplanabilir ve Bartholin absesine dönüşebilir.

Bartholin bezi nedir?

Bartholin bezleri küçük dudakların tam arkasında ve her iki yanında bulunan bezelye büyüklüğündeki bir çift bezdir. Bartholin bezleri genellikle fark edilmezler çünkü büyüklükleri nadiren 1 cm’yi geçer.

Bartholin bezleri cinsel ilişki sırasında kayganlaştırıcı olarak görev yapan bir sıvı salgılarlar. Sıvı 2 cm boyundaki çok ince kanallardan aşağı, vajinaya akar. Eğer kanal tıkanırsa, sıvı ile dolar ve şişer. Böylece kist halini alırlar.

Bartolin Bezleri

Bartholin Bezleri

Bartholin kisti ne kadar sık görülür?

Tahminlere göre kadınların %2’sinde yaşamlarının bir noktasında Bartholin kisti oluşur. Hastalık genellikle 20 ile 30 yaş arasındaki cinsel yaşamı olan kadınlarda görülür.

Bartholin bezleri ergenliğe kadar çalışmaya başlamazlar, dolayısıyla Bartholin kisti çocuklarda görülmez.

Menopoz sırasında Bartholin bezleri genellikle küçülürler. Bunun için menopoza girmiş bir kadının vulvasındaki (dış genital organlarındaki) herhangi bir şişliğin Bartholin kisti olması pek mümkün değildir. 

Bartholin kisti nasıl seyreder?

Bartholin kisti küçük kalabilir ve ağrı veya başka bir belirtiye neden olmayabilir. Ancak kist iltihaplanarak Bartholin absesine de dönüşebilir.

Kist büyür veya ağrı yaparsa kistin içini boşaltıp almak için çeşitli tedaviler mevcuttur. Genellikle lokal anestezi ile yaklaşık 20 dakika süren küçük bir ameliyat yapılır.

Kistin boşaltılıp alınmasını takiben iyileşme yaklaşık 2 hafta sürer. Yapılan işleme bağlı olarak kist veya apsenin %38’e kadar çıkabilen tekrarlama riski vardır.

Bartholin Kistinin Belirtileri Nelerdir, Ne Gibi Şikayetlere Yol Açar?

Çoğu Bartholin kisti hiçbir belirtiye neden olmaz. Ancak vajina dudaklarında yumuşak, ağrısız bir şişlik hissedebilirsiniz.

Bartholin kistinizi rutin bir kadın doğum muayenesi sırasında tesadüfen tespit edilinceye kadar fark etmeyebilirsiniz.

Eğer kist çok büyürse fark edilebilir ve size rahatsızlık verebilir. Aşağıdaki durumlarda vulvanızda acı hissedebilirsiniz:

  • cinsel ilişki sırasında,
  • yürüdüğünüz zaman,
  • oturduğunuz zaman.

Bazen kist vajinanızın büyük dudaklarını etkileyebilir. Bir taraf diğerine göre daha şiş ve büyük görünebilir.

Bartholin absesi nedir?

İçi iltihaplı irin (cerahat) dolu şişliklere abse denir. Eğer kist mikrop kaparsa abseye neden olabilir. Abse dokunmakla acı verir. Yüksek ateş (38 0C veya üzeri) yapabilir.

Bartholin Kisti Neden Olur?

Bartholin kisti, Bartholin bezini vajinaya bağlayan kanalın tıkanması sonucu oluşur. Tıkanıklık sonucu bezin içinde sıvı birikir ve bez kist halini alır.

Birçok farklı bakteri türü kanalı tıkayan enfeksiyona neden olur. Bazı bakteri türleri cinsel yolla bulaşırken diğerleri zaten ortamda bulunurlar. Bartholin kistine neden olan bakteriler şunlardır:

  • Gonokok: genellikle gonore (bel soğukluğu) nedenidir ve Bartholin kistlerinin üçte birinden sorumludur.
  • Klamidya: başka bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon.
  • Koli basili: sıklıkla gıda zehirlenmesinden sorumludur.
  • Streptokokus pnömoni: iç kulak ve sinüs enfeksiyonları gibi enfeksiyonlardan sorumludur.
  • Hemofilus influenza: epiglotit (bir tür boğaz enfeksiyonu) gibi birkaç enfeksiyondan sorumludur.

Vajinal akıntı, kaşıntı veya ağrı gibi başka şikayetleriniz varsa en kısa zamanda doktorunuza başvurun. Cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonunuz olabilir.

Cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonunuz varsa tedaviye ne kadar erken başlarsanız o kadar iyidir. Testlerin sonuçları çıkana ve gereken tedavi bitene kadar cinsel ilişkide bulunmayın.

Bartholin Kisti Nasıl Teşhis Edilir?

Bartholin kisti tanısı için doktorunuzun sizi muayene etmesi gerekir. Akıntı gibi başka bir şikayetiniz varsa doktorunuz muhtemel bir cinsel yolla bulaşan bir hastalık için başka testler yaptırmanızı önerebilir.

Doktorunuz bir idrar veya kan tetkiki isteyebilir, veya genital bölgenizden bir sürüntü alabilir. Sürüntü ucu pamuklu bir çubukla alınır.

Bartholin kisti biyopsisi

Bartholin kisti menopozda iken çıkarsa kistten biyopsi yapılması önerilir. Biyopside kist duvarından küçük parça alınır ve incelenmek üzere laboratuara gönderilir.

Biyopsi önerilmesinin nedeni vulvanızdaki şişliğin vulva kanserinin bir belirtisi olma ihtimalidir. Vulva kanseri çok nadir görülen bir kanser türüdür.

Menopozda iken vajinanızda bir şişlik fark ederseniz doktorunuza başvurun.

Bartholin Kisti Tedavisi

Bartholin kisti tedavisi duruma göre değişir. Bartholin kisti küçükse ve hiçbir şikayete neden olmuyorsa tedavi gerekmez. Ancak menopozdaki kadınlara mutlaka biyopsi yapılması önerilir. Eğer kist ağrıya neden oluyorsa aşağıdakilerin faydası olabilir:

  • ılık banyo yapabilirsiniz,
  • şişlik olan bölgeye ılık kompres uygulayabilirsiniz (sıcak su ile ıslatılmış havlu veya giysi), veya
  • ağrı kesici alabilirsiniz.

Eğer kist abseye dönüşürse enfeksiyonu temizlemek için antibiyotik verilebilir.

Bartholin kistine bir kesi yapılıp içindeki sıvının boşaltılması önerilmez çünkü kist sıklıkla tekrar oluşur. Büyük, ağrılı Bartholin kist ve abselerinin tedavisi için çeşitli ameliyatlar vardır.

Bartholin kisti ameliyatı (balonlu kateter yerleştirilmesi)

Bartholin Kisti Tedavisi için Balon KateteriBu işlem kist veya abse sıvısını boşaltmak ve gelecekte birikebilecek sıvının da boşalması için bir yol oluşturmak için gerçekleştirilir. Açıklığın yüzeyi yeni hücrelerle kaplanır fakat yol açık kalır.

Balonlu kateter yerleştirilmesi ayaktan yapılır yani bu işlem için gece hastanede yatmanıza gerek yoktur. Lokal anestezi (uyuşturma) ile veya genel anestezi altında (bayıltılarak) yapılabilir.

Balonlu kateter yerleştirilmesi sırasında abse veya kist duvarına küçük bir kesi yapılır ve sıvı boşaltılır. Word kateteri de denilen özel tasarlanmış balonlu bir kateter (ucunda küçük, şişirilebilen bir balon olan ince, plastik bir tüp) içi boşaltılmış abse veya kiste kesinin içinden yerleştirilir.

Sonra balon az miktarda sıvı ile şişirilir. Bu balonun büyüklüğünü artırır ve böylelikle balon kist veya abseyi doldurabilir. Eğer acı hissederseniz basıncı azaltmak için bir miktar sıvı geri alınabilir.

Kesiyi kısmen kapatmak ve balonlu kateteri kistin içinde tutmak için dikiş atılabilir.

Kateter etrafında yeni hücreler oluşurken kesinin içinde kalmaya devam eder. Bu yaranın yüzeyini iyileştirir ancak çıkış yolu açık kalır. Bunun oluşması yaklaşık 4 haftayı bulur ancak bazı vakalarda daha uzun sürebilir. İyileşme sonrası balon boşaltılır ve kateter çıkarılır.

Birkaç küçük çalışmada balonlu kateter yerleştirilmesi sonrası kadınların %83-97’sinin iyileştiği ve kist veya absenin tekrar oluşmadığı bildirilmiştir.

Balonlu kateter yerleştirilmesinin muhtemel komplikasyonları:

  • kateterin içeride bırakılmasına bağlı ağrı,
  • cinsel ilişki sırasında ağrı,
  • vajina dudaklarında şişme,
  • enfeksiyon,
  • absenin tekrar oluşması,
  • kanama, ve
  • yara izi.

Bartholin kisti tedavisi için diğer ameliyatlar

Bartholin kistini tedavi etmek için başka birkaç cerrahi işlem daha vardır. Bu işlemlerin tamamı, hastanede yatmayı gerektirmeden, lokal anestezi ile yapılır ve yaklaşık 15-20 dakika sürer. İyileşme genellikle 2 hafta civarı sürer ve muhtemel komplikasyonlar yukarıdaki listedekilerle aynıdır.

Marsupializasyon

Bartholin Kisti Marsupializasyonu

Bartholin kisti marsupializasyonu

Marsupializasyonda kist bir kesi ile açılır ve sıvı boşaltılır. Kesinin kenarları sıvının tekrar toplanmasına imkan vermeden dışarıya boşalacak şekilde birbirine dikilir.

Gümüş nitrat ile Bartholin kistinin çıkarılması

Gümüş nitrat tıpta örneğin kanamayı durdurmak için kan damarlarını yakmakta kullanılan kimyasal bir karışımdır. Gümüş nitratla kisti çıkarmak için yarım santim çaplı gümüş nitrat çubuğu kullanılır.

İşlem sırasında vulva derisine ve kist/abse duvarına küçük bir kesi yapılır. Kist veya abse içeriği boşaltıldıktan sonra gümüş nitrat çubuğu oluşan boşluğa yerleştirilir.

Gümüş nitrat kist boşluğunun küçük, sert bir yumruya dönüşmesine neden olur. İki üç gün sonra gümüş nitrat parçası ve kist boşluğu çıkarılır veya zaten kendiliğinden düşer.

Gümüş nitratın yerleştirildiği ilk gün vulva derisinin bir kısmını yakması mümkündür. Küçük bir çalışmada vulva derisinin kadınların %20’sinde yandığı bildirilmiştir.

Lazerle Bartholin kisti tedavisi

Başka bir ameliyat tipinde Bartholin kistinin boşaltılması için vulva derisine lazer ile kesi yapılır. Bartolin kisti sonra:

  • çıkarılır, veya
  • lazer ile tahrip edilir, veya
  • bırakılır fakat üzerindeki açılmış olan delik kalır.
Bartholin kistinin iğne aspirasyonu

İğne aspirasyonu sırasında kisti boşaltmak için bir iğne kullanılır.

Alkol ile Bartholin kisti tedavisi

Önce bir iğne ile kist boşaltılır ve kistin içine %70 alkol doldurulur. Alkol kist boşluğunda 5 dakika boyunca bırakılır ve sonra boşaltılır.

Bartholin bezinin çıkarılması

Bartholin bezinin çıkarılması yaklaşık 1 saat süren bir ameliyattır.

Bartholin Kisti Ameliyatı Sonrası Tekrarlama

Bartholin kisti ameliyatlarından sonra kist veya absenin tekrarlama oranı ortalama olarak %20 civarındadır. Bir iğne aspirasyonu çalışmasında tekrarlama oranı %38 bulunmuşken bir marsupializasyon çalışmasında ise hiç tekrarlama gözlenmemiştir.

Bartholin Kistinin Komplikasyonları 

Vulva kanseri

Bartholin kisti vulva kanserinin bir belirtisi olabilir. Bu dış genital organları (vulva) etkileyen bir kanser türüdür.

Bazen vulva kanseri Bartholin bezlerini tutabilir  ve bir şişlik veya kist oluşabilir.

Vulva kanseri nispeten nadir görülen bir kanser türüdür. Vulva kanserinin birçok farklı tipi vardır ve tanı konduğu sıradaki evresine bağlı olarak sonuç iyi olabilir.

Vajinanızda ağrı veya kaşıntı gibi herhangi bir değişiklik olursa hemen doktorunuza başvurun.

Bartholin Kistinin Önlenmesi

Bartholin kistine çeşitli bakteriler neden olur (bkz Bartholin kisti neden olur?) ve bu bakterilerin tümünden kaçınmanız mümkün olmayabilir.

Bu bakterilerden bazıları (gonore ve klamidya gibi) cinsel yolla bulaşan hastalık yaparlar. Güvenli seks uygulayarak bu enfeksiyonlara karşı kendinizi koruyabilirsiniz.

Bartholin kistinin önlenmesinde güvenli seks

Cinsel olarak aktifseniz güvenli seks yapmanız cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı siz ve eşinizi en iyi şekilde korur.

Aşağıdaki önerilere uyarsanız daha güvenli bir seks yaşamınız olur.

  • Cinsel partnerlerinizin sayısı en az olsun.
  • Vajinal veya anal seks yaptığınız her sefer prezervatif gibi bir yöntem kullanın.
  • Oral seks yaparsanız penisi bir prezervatifle veya kadın genital bölgesini plastik bir örtü ile kapatın.
  • Seks oyuncaklarını paylaşmayın. Eğer paylaşırsanız kullandıktan sonra iyice yıkayın veya başka birisi kullanmadan önce yeni bir kondomla üzerini kapatın.

Partneriniz ve sizin cinsel yolla bulaşan hastalıklar için düzenli kontrollerden geçmeniz gerekir. Bunun için doktorunuza başvurmalısınız.

Bu önlemler cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmanıza yardımcı olurlar. Halihazırda bir cinsel yolla bulaşan hastalığınız varsa da eşinize bulaştırmanızı önler.

İlgili Yazı Yok.

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.canersonmez.com/index.php/2011/11/bartholin-kisti-absesi-nedir-tedavisi/