«

»

Yumurtlama İlaçları

Yumurtlama İlaçları (Yumurta Büyütücü İlaçlar)Yumurtlama ilaçları hakkındaki bu yazımda  8 yumurtlama ilacının neden ve nasıl kullanıldığını açıkladım.

Yumurtlama ilaçları yumurtlama sorunu olan kadınlarda kullanılır. Ayrıca yumurtlama sorunu olmayan fakat aşılama ve tüp bebek tedavisi olan hastalarda birden çok yumurta gelişimini uyarmak için de kullanılabilirler.

Klomifen Sitrat (Klomen, Gonaphene, Serophene)

Standart doz ardışık 5 gün boyunca alınan bir-iki tablettir (50-100 mg). Tedaviye genellikle adet başlangıcından sonraki ikinci, üçüncü, dördüncü veya beşinci günde başlanır.

Yumurtlama (eğer olursa), genellikle son klomifen tabletinin alınmasından yaklaşık bir hafta sonra (adetin 12 ile 21’inci günleri arasındaki bir gün) olur. Adetin başlangıcından itibaren 35 gün içinde adet görülmesi yumurtlamanın olduğunu düşündürür. Bazen emin olmak için klomifene başladıktan 18-21 gün sonra progesteron testi yapılır. Veya ultrasonla yumurta takibi yapılır. Yumurtlama olmazsa sonraki denemede klomifen dozu artırılabilir. Daha yüksek dozdaki klomifen de yumurtlamayı sağlamazsa tedaviye başka bir ilaç eklenebilir.

Yumurtlama sağlanırsa, klomifen genellikle 4-6 ay süre ile kullanılır (yumurtlama sorunu olan hastalarda). Altı ay klomifen kullanan çiftlerin yaklaşık yüzde 40-45’i hamile kalır.

Klomifen aşılama tedavisi yapılan hastalarda da kullanılabilir. Bu durumda genellikle yumurtlama iğneleriyle birlikte kullanılır. Aşılama genellikle en fazla 3-4 kez uygulandığı için klomifen bu durumda daha kısa süre ile (3-4 ay) kullanılır.

Aromataz Inhibitörleri (Femara, Arimidex)

Letrozole ve anastrazol hapları da yumurtlamayı sağlamak için kullanılmaktadır. Adetin 3-5. günleri arasında başlanıp 5 gün boyunca alınırlar. Hamilelik oranları klomifendekine benzerdir.

Metformin (Glifor, Glukofen, Glukophage)

İnsülin direnci ve insülin yüksekliği polikistik over sendromunda (PCOS) sık olarak görülür. PCOS olan kadınların çoğunda klomifen yumurtlamayı sağlasa da, bazıları yanıt vermez. PCOS olan hastalar 4-6 ay tek başına metformin kullandıkları zaman düzenli yumurtlamaya başlayabilirler. Tek başına metforminin başarısı, tek başına klomifene göre daha düşüktür

Tek başına klomifen veya metformine yanıt vermeyen bazı PCOS hastaları, bu iki ilaç birlikte kullanıldıklarında yanıt verebilirler. Metforminin bulantı, kusma ve ishal gibi yan etkileri vardır. Metformin tedavisinin karaciğer bozukluğu ve nadiren “laktik asidozis” yapma ihtimali olduğu için düzenli olarak karaciğer ve böbrek testleri yapılır.

hMG İğneleri (Menogon, Menopur, Merional)

hMG iğneleri şu durumlarda kullanılır:

  • klomifen hapı yumurtlamayı sağlayamadığında
  • hipofiz bezi yeterli miktarlarda FSH ve LH üretmeyen ve sonuçta adet görmeyen kadınlarda
  • aşılama ve tüp bebek tedavilerinde birden fazla sayıda yumurta geliştirmek için

hMG iğneleri hergün kalçadan veya cilt altına (Menopur) yapılır. Tedavi sırasında yumurta gelişimi ultrasonla takip edilir. İğneler haplara göre daha zahmetli ve pahalı olduğu için önce tam bir kısırlık araştırması yapılır. hMG, FSH iğneleri ile birlikte de kullanılabilir. Yalnızca yumurtlama sorunu olan kadınlarda, iğnelerin her deneme başına yaklaşık yüzde 20-30 hamilelik oranları vardır.

hMG tedavisine çoğunlukla adetin ikinci veya üçüncü gününde başlanır. Olağan başlama dozu her gün bir-iki ampuldür (75-150 ünite). Tüp bebekte genellikle daha yüksek dozlar kullanılır. İğneler genellikle 7-12 gün süre ile yapılır fakat bu süre uzayabilir. Yumurtalıklar hMG’ye yeterli yanıt vermezse doz artırılabilir. Amaç bir veya daha fazla olgun yumurta elde etmektir. Yumurta olgunlaştığında çatlatıcı iğne ile yumurtlama tetiklenir. Yumurtalıklar aşırı uyarılırsa çatlatıcı iğne yapılmasından vazgeçilebilir.

FSH İğneleri (Puregon, Fostimon, Gonal-F)

Kullanımı ve özellikleri hMG iğneleri iğneleri ile benzerdir. Bazen hMG ile birlikte kullanılır.

Çatlatıcı İğne (Choriomon, Ovitrelle)

Olgunlaşmış yumurta kesesinin çatlamasını sağlar (yumurtlama). Yumurta kesesinin olgunlaşma zamanı ultrasonla saptanır. Yumurtlama, hCG uygulandıktan sonra genellikle 36-72 saat sonra olur.

GnRH agonistleri (Lucrin, Gonapeptyl) de son zamanlarda çatlatıcı olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Bromokriptin (Parlodel) ve Kabergolin (Dostinex)

Bazı kadınlarda yumurtlama sorununun nedeni prolaktin (süt hormonu) yüksekliğidir.

Bromokriptin ve kabergolin ilaçları ile prolaktin düzeyi, vakaların yüzde 90’ından fazlasında normale iner. Bromokriptin prolaktin seviyesi normale inene kadar günde bir ile dört kez arasında ağızdan, tablet olarak alınır. Hazneden de alınabilir. Kabergolin haftada iki kez bir-iki tablet alınır. Tedavi edilen kadınların yaklaşık yüzde 85’inde yumurtlama sağlanır ve başka kısırlık nedeni yoksa hamilelik oluşabilir. Bromokriptin ve kabergolin tedavisi genellikle hamilelikte kesilir. Prolaktin seviyeleri normale indikten sonra hala yumurtlamayan kadınlara klomifen veya iğneler eklenebilir.

GnRH Analogları (Lucrin, Gonapeptyl, Orgalutran, Cetrotide)

Ağızdan alındığında etkisiz olan bu iğneler deri altına yapılırlar. Bu ilaçlara yumurtlama ve aşılama tedavilerinde nadiren gerek duyulur. Tüp bebek tedavisi sırasında, yumurta keselerinin kendiliğinden, zamansız çatlamalarını engellerler.

GnRH agonistleri (Lucrin, Gonapeptyl) bazen çatlatıcı olarak da kullanılabilir.

Yumurtlama İlaçlarının Yan Etkileri, Zararları

Klomifen ile oluşan hamileliklerin yüzde 10’u ikizdir. Üçüz ihtimali yüzde 1’den daha azdır. Klomifen tedavisiyle elde edilen gebeliklerde düşük riski normale göre biraz artmıştır. Yumurtalıklarda hafif-orta derece aşırı uyarılma, kasık ağrısına neden olabilir. Klomifenin diğer yan etkileri sıcak basması, değişken ruh hali, depresyon, bulantı ve meme hassasiyetidir. Nadiren şiddetli baş ağrıları ve görme problemleri çıkabilir. Bu durumda tedavi hemen kesilmelidir.

İğne tedavisi (hMG, FSH) sonrası hamileliklerin yaklaşık yüzde 25’inde çoğul gebelik oluşur. Çoğul gebeliklerin yaklaşık üçte ikisi ikiz, üçte biri üçüz veya daha fazladır. Erken doğum çoğul gebeliklerin bilinen bir riskidir. İğne tedavisinin diğer yan etkileri meme hassasiyeti, enjeksiyon yerinde şişme veya kızarıklık, karında şişlik hissi ve hafif kasık ağrılarıdır. En ciddi yan etki, yumurtalıkların aşırı uyarılmasıdır. Bazı kadınlar iğne tedavisi sırasında ruh halinde oynamalar yaşayabilir. Bu genellikle klomifendekine göre daha hafiftir. Yumurta büyütücü iğnelerin yan etkileri hakkında daha detaylı bilgi için tıklayınız.

Bromokriptin ve kabergolinin muhtemel yan etkileri burun tıkanıklığı, yorgunluk, uyuşukluk, baş ağrıları, bulantı, kusma, bayılma, baş dönmesi ve tansiyon düşmesidir. Yan etkileri önlemek için tedaviye düşük bir dozla başlanır ve kademeli olarak artırılır. Ayrıca bromokriptin vajinadan kullanıldığında da yan etkileri daha az görülür.

GnRH antagonisti veya agonisti kullanan hastalarda sıcak basmaları, değişken ruh hali ve vajinada kuruluk görülebilir. Ek olarak, baş ağrıları, uykusuzluk, memede küçülme, ilişki sırasında ağrı ve kemik erimesi oluşabilir. Bu yan etkiler geçicidir ve ilaç kesildikten sonra kaybolurlar.

Yumurtlama İlaçlarının Uzun Dönem Riskleri

Yumurtlama ilaçları bebekte herhangi bir doğuştan sakatlığa yol açmazlar. Son çalışmalar yumurtlama ilaçlarının yumurtalık kanserine neden olmadığını göstermişlerdir.

İlgili Yazı Yok.

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.canersonmez.com/index.php/2011/11/yumurtlama-ilaclari/