«

»

Doğum Kontrol Yöntemleri

Doğum Kontrol YöntemleriDoğum kontrol hapı, iğnesi ve spiraller bazı kadınlar için iyi seçenekler olabilecek etkili yöntemlerdir. İkili korunmayı unutmayın. Yani cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak için prezervatif de kullanın.

  • Doğum kontrol hapı: Tüm dünyada yaklaşık 100 milyon kadın hap kullanmaktadır. Dünyadaki en fazla reçete edilen ilaçlardan bir tanesidir.
  • Doğum kontrol iğneleri (Depo-Provera ve Mesigyna): Progesteron hormonu içeren 3 aylık (Depo-Provera) veya öströjen-progesteron hormonlarını içeren aylık (Mesigyna) doğum kontrol enjeksiyonlarıdır.
  • Vajinal halka (NuvaRing): Vajinal halka henüz ülkemizde bulunmayan yeni bir doğum kontrol yöntemidir.
  • Hormonlu spiral (Mirena): Beş yıla kadar koruma sağlar ve gebeliği önlemede % 99 etkilidir.
  • Rahim-içi araç (bakırlı spiral): Rahmin içine yerleştirilen bu küçük T şeklindeki araç rahim içi kimyasını değiştirip spermi imha eder.
  • Kondom (prezervatif): Tipik kullanımda % 88 etkilidir.

Doğum kontrol hapı, spiral veya iğnelerin sizin için doğru korunma seçimi olmadıklarını düşünüyorsanız aşağıdaki korunma yöntemlerini dikkate almak isteyebilirsiniz.

  • Tüplerin bağlanması: Yumurtaları yumurtalıklardan rahime taşıyan iki kanalın bağlantılarının kesilmesi.
  • Vazektomi: Bir erkeğin sperm kanalını tıkamak için yapılan bir operasyon ile spermin meniye girmesi önlenir.
  • Geri çekme: Bu yöntemde, erkek boşalmadan önce penisini kadının vajinasından dışarı çeker.
  • Doğal aile planlaması (takvim): Kadın adet düzenini dikkatle izleyebilir.
  • Sperm öldürücü: Nonoksinol-9 denilen bir kimyasal madde, krem, jel, köpük, film veya fitil olarak kullanılabilir.

Benim için En İyi Doğum Kontrol Yöntemi Nedir?

En iyi doğum kontrol yöntemi, size ve eşinize doğru gibi gelen, ve istenmeyen bir gebeliğin ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların önlenmesinde en etkili olan yöntemdir.

Farklı korunma yöntemleri farklı insanlar için uygundur. Uzun süredir tek eşli bir ilişkideki birisi, yeni bir ilişkideki veya birden fazla cinsel eşi olan birisinden daha farklı yöntemler tercih edebilir. Yaşınız veya cinsel yaşamınızın neresinde olduğunuz da kararınızda büyük bir faktör olabilir. Seçenekleriniz hakkında doktorunuzla konuşun ve karar vermeden önce eşinizle tartışın.

En etkili doğum kontrol yöntemleri

Hormon yöntemleri en etkili olanlardır, ve sağlıklı bir kadınsanız, hap veya iğneler mükemmel seçeneklerdir, çünkü uzun dönem kullanılabilirler.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları önlemek

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yakalanma riski ikili korunma ile büyük oranda azaltılır – seçtiğiniz bir doğum kontrol yöntemi ile birlikte kondom kullanmak. Yeni bir ilişki içinde iseniz her ikiniz de cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından tetkik edilene kadar veya eşinizin size sadık olduğundan emin değilseniz kondom kullanın.

Yeni doğum yapanlar

Daha yeni doğum yapmışsanız, rahim-içi koruma araçları, 3 aylık progesteron iğneleri ve kondom iyi seçeneklerdir çünkü sütünüzün kalite ve miktarını etkilemezler. Hamilelikten sonra emin olabileceğiniz bir dönem olmadığını hatırlayınız – doğumdan hemen sonra tekrar gebe kalmak mümkündür!

Korunmanız işe yaramazsa

Korunma yönteminiz başarısız olmuşsa, gecikmeden doktorunuza danışın ve ertesi gün hapı kullanın. En iyisi daha baştan bir ertesi gün hapı alıp bir yerde saklamanızdır, böylece gerekli olduğu taktirde içebilirsiniz.

Düşük yapmış olanlar

Düşük yapmışsanız, daha etkili bir doğum kontrol yolu seçmeyi isteyebilirsiniz. Gelecekteki herhangi bir zamanda çocuk sahibi olmayı istiyorsanız, doğum kontrol hapları veya iğneleri gibi hormon yöntemleri iyi seçeneklerdir. Gelecekte asla çocuk istemeyeceğinizden eminseniz, tüplerin bağlanması, vazektomi veya rahim içi araçlar gibi daha kalıcı bir yöntem siz veya eşiniz için doğru seçim olabilir.

Sigara kullanıyorsanız

Eğer yaşınız 35’ten büyükse ve sigara kullanıyorsanız, doğum kontrol haplarını kullanmayı bırakmaya gerek duyabilirsiniz. Bir rahim içi koruma aracını kullanmayı düşünmek isteyebilirsiniz. Sigarayı bırakmak için yardım isterseniz doktorunuzla konuşun.

Menopoza yaklaşıyorsanız

Menopoza yaklaşıyorsanız, düşük dozlu doğum kontrol hapları, sıcak basmaları veya vajina kuruluğu gibi menopoz şikayetleriyle baş etmenize yardım edebilir. Hala ara sıra olan yumurtlama durumunda da koruma sağlayacaktır.

Başka bir çocuk sahibi olmadan önce beklemek istiyorsanız

Ailenizde bir aralık bırakmak istiyorsanız, geri çekme veya takvim gibi doğal bir yöntem, kondom gibi ikinci bir korunma yöntemi ile birlikte oldukça etkili olabilir. Çocuk sahibi olmaya karar verdiğinizden itibaren hamile kalabilmeye hızla geri dönüş garantinizin olabildiği hap gibi daha etkili bir hormon yöntemini de kullanabilirsiniz.

Eşinizle Korunma Hakkında Konuşurken

Bu hevesli bir zamanınıza saklamanız gereken bir tartışma değildir. Gebelikten korunma, en önemli sağlık hususlarınızdan biri olmalıdır, siz ve eşinizin korunma seçiminiz konusunda eşit olarak rahat hissetmeniz önemlidir.

Kişisel tercihleriniz hakkında konuşun. Dürüst olun. Herhangi biriniz kondom gibi bir bariyer yöntemini kullanırken rahat değilseniz bunu eşinize söyleyin.

  • Kişisel ihtiyaçlarınızı değerlendirin. Kısa dönem, uzun dönem veya kalıcı bir korunma yöntemi mi arıyorsunuz?
  • Tercih ettiğiniz seçeneklerin herhangi birisi ile herhangi bir sorununuzu eşinizle tartışın.
  • Tartışmanızın korunma için eşit sorumluluk almayı içerdiğinden emin olun.
  • Mevcut korunma seçeneklerinin hepsi hakkında bilgi edinin.

Korunma ve korunma yöntemleri üzerine olan bir konuşma, ilişkiniz yeni yada eski de olsa önemlidir. Hayatınız değiştikçe korunma seçiminizin de değişebileceğini hatırlayın – bir yönteme yaşamınız boyunca bağlı kalmanız gerekmez. Bir çift olarak en kolay ve etkili olanın hangisi olduğuna ve planlanmamış bir gebeliği kabullenmeye ne kadar hazır olduğunuza karar verin.

Doğum Kontrol Yöntemleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yıllardır tek eşli bir ilişki içindeyseniz, örneğin kondom ve sperm öldürücü gibi ikili bir korunmaya hala gerek var mıdır?

Tek eşli bir ilişki içindeyseniz ve ikinizin de her birinizin tek cinsel eşi olduğundan çok eminseniz, ikili korunmaya (cinsel yolla bulaşan hastalıklara ve istenmeyen gebeliğe karşı korunma) ihtiyacınız olmayabilir. İlişkinin süresi bir faktör olabilir, çünkü bazı cinsel yolla bulaşan hastalıklar yıllarca hiç şikayet vermeyebilirler. Örneğin AIDS 15 yıla kadar hiç belirti vermeyebilir. Bundan dolayı – kondomsız da korunduğunuzdan kesinlikle emin olmak istiyorsanız – siz ve eşiniz, cinsel yolla bulaşan hastalıklar için tetkik edilmeyi düşünmek isteyebilirsiniz. Kondom kullanmamaya fakat hala gebelikten korunmaya karar verirseniz, hormon yöntemleri (hap yada iğne), rahim-içi araç, sperm öldürücülerle beraber bariyer yöntemleri, veya kanalların bağlanması gibi diğer bir korunma yöntemini düşünmelisiniz.

Bununla birlikte , eşinizin size sadık olduğundan emin değilseniz ikili korunma kullanmak önemlidir. Bu durumda, kondom ve sperm öldürücüler iyi bir seçim DEĞİLDİR, çünkü sperm öldürücülerin AIDS’e yol açan virüsün bulaşma riskini artırdığı gösterilmiştir. Bunun yerine, kondomla birlikte bir hormon yöntemini veya kondomla birlikte rahim-içi araç veya yine kondomla birlikte kanalların bağlanması hakkında düşünmelisiniz.

Doğurganlık çağınız geçtiğinde korunmaya daha az gerek olduğu bir hurafe midir?

Doğurganlık çağı bir kadının ilk adet gördüğü yıldan son adet gördüğü (menopoz) yıla kadar uzanır. Bir kadın son adetinden tam bir yıl sonra kısır olarak kabul edilir. Bu, bir kadının eğer hamile kalmak istemiyorsa son adetinden itibaren bir yıl geçene kadar korunması gerektiği anlamını taşır.

Eğer hap kullanırken hamile kalırsam bebeğe bir tehlikesi olur mu?

Hap mükemmel olarak alınsa bile çok nadiren bir gebelik oluşabilir. Bir gebelik durumunda hekim kadından hapı bırakmasını ister ve kadının ne yapmak istediğini tartışır: bebeği doğurmak veya aldırmak. Hamileliğine devam etmek isterse hamilelik sırasında doğum kontrol hapları kullanmanın sonucu olarak çok az (o da varsa) bir sakatlık riski vardır. Doktoru, doğum öncesi bakım için sevk eder ve bebekte sinir kanalı sakatlığı riskini azaltmak için hemen folik asit içeren vitaminlere başlatır. Doktor, alkol ve sigara kullanımının bebeğe etkileri hakkında bilgilendirir.

Rahim-içi araçları kullanırken mikrop kapma riski vardır. Bu konuda daha ayrıntılı bilgi verebilir misiniz?

Rahim-içi araçları kullanırken mikrop kapma riski iki özel durumda artar:

  • Rahim-içi araç yerleştirildiği sırada. Mikrop kapma riski yerleştirme sonrası 3 hafta boyunca yüksektir. Bu riski azaltmanın bir yolu, yerleştirme öncesi ayda cinsel yolla bulaşan hastalıklar açısından taranmanızdır.
  • Sizin veya eşinizin, cinsel yolla bulaşan bir hastalığı size bulaştırma ihtimali olan, başka bir partneri olduğu zaman.

Mikroplanma üst genital organların (rahim, kanallar, yumurtalık etrafındaki dokular ve karın zarı) enfeksiyonuna yol açabilir. Bu enfeksiyonu olan kadınların bazılarında hiç şikayet yoktur. Bununla birlikte bir çok kadının kasıklarında ağrı ve hassasiyet olabilir ve bunlara ateş, titreme ve kan değerlerinde değişiklikler eşlik edebilir. Bu enfeksiyon, muayene ve/veya laparoskopi ile teşhis edilir. Tedavi, hastanede yatmayı ve damardan antibiyotik almayı gerektirebilir. Daha hafif vakalarda ağızdan antibiyotik tedavisi de kullanılabilir. Potansiyel komplikasyonlar, dış gebelik, abse gelişimi, kısırlık, tekrarlayan enfeksiyon, kronik karın ağrısı, karın içinde yapışıklıklar, erken yaşta rahmin alınması ve depresyondur.

Kanalları bağlandıktan sonra hamile kalan (hem de ikiz) bir arkadaşım var. Bu mümkün müdür?

Maalesef, hiçbir korunma yöntemi % 100 etkin değildir. Tüplerin bağlanmasından 1 yıl sonra 200 kadından bir tanesi hamile kalır; 10 yıl sonra yaklaşık 50 kadından biri hamile kalacaktır. Bir hamilelik oluştuğunda, çoğul gebelikler her zaman mümkündür çünkü bu tüplerin geçirgenliğinden ziyade yumurtalık ve sperm kapasitesine bağlıdır.

Eşimin vazektomi hakkındaki korku ve endişeleriyle baş etmesine nasıl yardımcı olabilirim?

Eşinizin vazektomi hakkındaki korkuları işlemin kalıcılığı ile ilgili ise bu onun hazır olmadığı anlamına gelebilir. Bu durumda, işlemden sonra pişman olabilir ve açılmasını talep edebilir. Doktoruna böyle korkulardan bahseden erkekler genelde bu işlemden vazgeçirilmeye çalışılır.

Bu korkular cinsel performansın azalması riski ile ilgiliyse doktoru ile konuşularak içi rahatlatılabilir. Vazektomi ve cinsel etkinlik azalması arasında hiçbir bağlantı yoktur. Bu korkular zaten mevcut olan cinsel problemler nedeniyle ise bir psikoterapist ile konsültasyon yararlı olabilir.

Acil Korunma: Ertesi Gün Hapı

Korunmadan ilişkide bulunmuşsanız ve hamile kalmak istemiyorsanız, hala kullanabileceğiniz bir doğum kontrol yöntemi var: ertesi gün hapı. Diğer gebelikten korunma yöntemlerinden farklı olarak, ertesi gün hapı ilişkiden sonra kullanılır. Korunmasız bir cinsel ilişkiden sonra, ertesi gün hapını kullanmak için 3 ile 5 gün arasında bir zamanınız olmakla birlikte onu ne kadar erken kullanırsanız o kadar daha fazla etkilidir.

Günümüzde ülkemizde bulunan iki ertesi gün hapı vardır: Norlevo® ve Preven®. Her iki ilacın da kullanımı kolaydır ve bunları kullananların % 99’u istenmeyen bir gebeliği önleyebilir. Bu kadınların çoğunluğu hiç ilaç kullanmasalar da zaten gebe kalmayacaklardır.

Ertesi gün hapları rahim ağzı sıvısını değiştirip sperm geçişini engelleyerek gebeliği önlerler. Rahim döşemesini incelterek de döllenmiş yumurtanın yerleşmesini çok zor bir hale getirirler. Bununla birlikte, yerleşmenin gerçekleştiği olağandışı durumda ertesi gün hapı gebeliği sonlandırmaz veya karnınızdaki bebeği riske sokmaz.

İşte ertesi gün hapının uygun olabileceği bazı durumlar:

  • Beklenmedik veya korunmadan bir ilişkide bulundunuz
  • Seks yapmaya zorlandınız veya uyandığınızda seks yapıyordunuz
  • Eşiniz zamanında “dışarı çekmedi”
  • Prezervatif yırtılması veya diyafram kayması gibi bir korunma kazası geçirdiniz
  • Seks yapmadan önce iki veya daha fazla gün doğum kontrol haplarını almayı unuttunuz

Çok güvenli olmakla birlikte, acil korunma bulantı veya kusma gibi yan etkilere neden olabilir. Bu etkiler Norlevo’da Preven’e göre çok daha az görülür. Hapları aldıktan sonra bir saat içinde kusarsanız dozu tekrar almanız gereklidir.

Ertesi gün hapını nereden alabilirim?

Doktorunuza reçete yazdırabilirsiniz. Ürünü önceden alıp acil bir durumda kullanmak üzere muhafaza edebilirsiniz, fakat sürekli doğum kontrol yöntemlerinden daha az etkili olması ve cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korumaması nedeniyle temel doğum kontrol yönteminiz olarak ertesi gün hapına güvenmemelisiniz.

Acil Korunma Yöntemi Olarak Spiral Takılması

Diğer bir acil korunma yöntemi, korunmasız ilişkiden sonra 7 gün içinde spiral yerleştirilmesidir. Spiral, döllenmiş yumurtanın yerleşmesini önleyerek çalışır ve çok etkilidir: bu yöntemi kullanan 1000 kadından sadece biri gebe kalır. Spiral kullanmanın bir sakıncası üreme organlarınıza cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon yayılmasının mümkün olabilmesidir. Bu sebepten dolayı, acil spiraller uzun dönem tek eşli beraberlik çerçevesinde korunmasız seks yapmış olan kadınlarda en uygundur. Bu çeşit bir korunmaya ulaşmanıza doktorunuz yardımcı olabilir.

İlgili Yazılar:

  1. Spiral Etkili Bir Doğum Kontrol Yöntemidir

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.canersonmez.com/index.php/2012/06/dogum-kontrol-yontemleri/

Bir Cevap Yazın

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.