Detaylı Ultrason

antalya ayrıntılı ultrasonDetaylı Ultrason Nedir?

Detaylı ultrason bebeğinizde bir sakatlık olup olmadığını saptamak amacıyla bebeğinizin ultrasonla ayrıntılı olarak incelenmesidir. Beyin, yüz, omurga, kalp, mide, böbrekler ve uzuvlara özel önem gösterilir. Herhangi bir anormallik saptanırsa bulguların önemi hakkında size bilgi verilir. Detaylı ultrason ayrıntılı ultrason, anomali ultrasonu, sakatlık ultrasonu olarak da adlandırılmaktadır. Bu sırada bebeğinizin normal gelişip gelişmediğine ve plasentanın yerleşim yerine de bakılır. Soldaki resimde 20 haftalık bir bebeğin yüzü ve gövdesi yandan görünmektedir. Bu resimden ultrason sırasında nasıl bir görüntüyle karşılaşacağınız hakkında bir fikir elde edebilirsiniz.

Ultrason sırasında ekranda bebeğinizi görmek heyacan verici bir olay olabilir. Eşinizi,arkadaşınızı veya bir akrabanızı yanınızda getirerek bu deneyimi paylaşmak isteyebilirsiniz. Detaylı ultrasonun esas amacı bebeğinizin gelişimini incelemek olmasına rağmen eğer henüz bilmiyorsanız bebeğinizin cinsiyetini de size söyleyebiliriz.

Detaylı Ultrason Ne Zaman Yapılır?

Detaylı ultrason (ayrıntılı ultrason) hamileliğin 18 hafta 0 gün ile 21 hafta 6 gün arasında yapılır. Bu haftalar bebekteki sakatlıkların taranması için en ideal zaman dilimidir. Ancak yüksek çözünürlüklü modern cihazlar sayesinde birçok ciddi sakatlık çok daha erken haftalarda saptanabilmektedir.

Detaylı Ultrason Neden Yapılır? Detaylı Ultrason Gerekli mi?

Bebeklerin çok büyük bir çoğunluğunda doğduklarında herhangi bir anormallik yoktur. Ancak yaşları ne olursa olsun her kadının  yapısal bir anormalliği olan bir bebek doğurma şansı vardır. Bu anormallikler fiziksel veya zihinsel kısıtlılığa neden olabilir. Doğan her 50 bebekten birinde önemli yapısal bir sakatlık vardır. Kadınlar bebeklerinde bir anormallik olup olmadığını merak ettikleri için hamilelik endişe verici bir dönemdir. Detaylı ultrasonla böyle birçok anormallik teşhis edilebilir veya olmadığı gösterilebilir.

Hamileliklerin büyük bir çoğunluğunda bir sorun gözlenmediği için ultrason bebeğin normal olduğu konusunda anneleri rahatlatır. Ayrıca ultrasonla bebeğin yaşamasının mümkün olmadığı anensefali (bebeğin beyninin olmaması) gibi durumlar da erken olarak teşhis edilebilir. Anne karnında tedavi edilebilen izole hidrotoraks (akciğerlerde su toplanması) gibi durumlar da saptanabilir. Ameliyat edilmesi gerektiği için doğum sonrası özel dikkat isteyen bir durum olan gastroşisis (ön karın duvarındaki açıklıktan bağırsakların dışarı çıkması) de kolaylıkla tespit edilebilir.

Detaylı ultrason önermemizin en önemli nedenlerinden biri anne-babanın hazırlanmasıdır. Bebeğin anne karnındaki durumunun daha iyi bilinmesi hamileliğin doktor tarafından daha iyi yönetilmesi ve bebeğin yaşama şansının önceden bilinebilmesini sağlar. Olayların beklenen akışının anne-baba ile konuşulması onların olacaklara karşı hazırlıklı olmalarına olanak tanır.

Detaylı Ultrason Güvenli mi?

Ultrason 40 yıldır hamilelik takiplerinde kullanılmaktadır. Şimdiye kadar kanıtlar gerekli durumlarda yapıldığı zaman ultrasonun anne ve bebek için güvenli olduğunu göstermiştir.

 

Detaylı Ultrason Nasıl Yapılır?

Ultrason görüntüsü loş bir odada en iyi görünür. Görüntüleme özellikle bebeğiniz çok hareketli ise çok fazla bir konsantrasyon gerektirir. Görüntülemeyi karanlık ve sessiz bir odada yapmamızın nedeni budur.

Sizden muayene masasına sırtüstü uzanmanızı, giysilerinizin üst kısmını göğsünüze kadar sıyırmanızı ve pantalonuzu da bacaklarınızın üst kısmına kadar indirmenizi isteyeceğiz. Ultrason jelinden ıslanmamaları için giysilerinize kağıt havlu sıkıştıracağız ve sonra karnınıza jel süreceğiz. Elimizle tuttuğumuz prob denilen bir cihazı cildinizin üzerinde gezdirirken hafif bir basınç hissedebilirsiniz.

İncelemelerin çoğunluğu 30 ile 40 dakika arasında sürer fakat arada sırada bebeğin daha uygun bir pozisyona gelmesi için bir süre daha beklemenizi isteyebiliriz. Örneğin bebeğin kalbi en iyi yüzü yukarıda olarak yattığı pozisyonda incelenebilir. Bebek sırtı yukarıda yatarken kalbini incelemek zor olabilmesine rağmen omurga ve böbreklerinin incelenmesi için ise en iyi pozisyon budur. Detaylı olarak incelemeye başlamadan önce bebeğin kalp atışları ile yüzü ve elleri gibi vücudunun bazı kısımlarını gösteririz. Bebeğin organlarını sizin ayırdetmeniz zor olabilir çünkü bebeği değişik açı ve kesitlerden inceleriz.

Bebeğinizin kesitleri beyaz olarak, yumuşak dokuları (etli kısımlar)da gri ve benekli olarak görünecektir. Bebeğin etrafındaki amniyon sıvısı siyah görünecektir.

Detaylı Ultrasonda Bebeğin Hangi Bölümleri İncelenir?

Ultrason sırasında bebeğin ne kadar iyi büyüdüğünü görmek için bebeğin vücudunun bazı kısımlarını ölçeriz. Bebeğin şu kısımları ölçülür:

  • kafa çapı
  • karın çapı
  • bacak kemiği (femur)

Bu ölçümler tahmini doğum tarihine göre beklenen değerlerle uyumlu olmalıdır. Tahmini doğum tarihi hamileliğin erken döneminde yapılan ultrasona göre belirlenir. Eğer detaylı ultrason, yaptırdığınız ilk ultrason ise tahmini doğum tarihi buna göre belirlenir. Eğer gerekirse bebeğinizin başka ölçümlerini de yaparız.

Ultrasonda plasenta (bebeğin eşi, sonu)yı da inceleriz. Plasenta rahim ön duvarında (anterior), arka duvarında (posterior) veya genellikle üst kısımda (fundus) bulunabilir. Eğer plasenta üst kısımda ise ultrason raporunda fundal olarak tarif edilebilir. Plasenta aşağıya rahim boynuna kadar uzanır veya onu kapatırsa aşağı yerleşimli olarak tanımlanır. Ultrasonda plasenta aşağı yerleşimli çıkarsa 8′inci ayda tekrar değerlendirmek için diğer bir ultrason daha yaptırmalısınız. O zamana kadar plasentanın rahim boynundan uzaklaşarak yukarı çekilme olasılığı vardır.

Daha sonra bebeğin başı, yüzü, omurgası, karın duvarı, kalbi, midesi, böbrekleri, göbek kordonu, elleri, ayakları ve amniyon sıvısını detaylı olarak inceleriz:

  • Bebeğinizin kafa şekli ve yapısı. Bu evrede çok nadir görülen ciddi beyin problemleri görülebilir.
  • Bebeğinizin yüzü; yarık dudak varlığının kontrolü için. Bebeğin ağzının içinde bulunan yarık damaklar zorlukla görülebilirler ve sıklıkla ultrasonda yakalanamazlar.
  • Bebeğinizin omurgası. Tüm kemiklerin hizalı olduğundan ve cildin omurgayı arkadan kapattığından emin olmak için omurga hem uzunlamasına hem de kesit olarak incelenir.
  • Bebeğinizin karın duvarı. Tüm iç organları ön taraftan kapattığından emin olmak ve plasenta, göbek kordonu ve amniyon sıvısını kontrol etmek için.
  • Bebeğinizin kalbi. Üstteki iki odacık (kulakçıklar) ve alttaki iki odacık (karıncıklar) büyüklükleri birbirlerine eşit olmalıdır. Kapakçıklar her kalp atışıyla birlikte açılıp kapanmalıdırlar. Kanı kalbe taşıyan büyük toplardamalar ile kalpten götüren büyük atardamarlar da incelenir.
  • Bebeğinizin midesi. Bebeğiniz içinde yüzdüğü amniyon sıvısının bir kısmını yutar ve yutmuş olduğu bu sıvı midesinde siyah bir kabarcık olarak görünür.
  • Bebeğinizin böbrekleri. Bebeğinizin iki böbreğinin olduğunu ve idrar kesesine serbestçe idrar aktığını kontrol ederiz. Bebeğinizin idrar kesesi eğer boşsa ultrason sırasında dolmalıdır. Bebeğiniz birkaç aydır aşağı yukarı yarım saatte bir çiş yapmaktadır!
  • Bebeğinizin kolları, bacakları, elleri ve ayakları. Bebeğinizin el ve ayak parmaklarına bakarız fakat saymayız.

Göbek kordonunda üç damar bulunup bulunmadığını (iki atardamar ve bir toplardamar) kontrol edeceğiz. Bebeğin etrafında rahatça yüzebileceği kadar yeterli amniyon sıvısının bulunup bulunmadığına bakacağız.

Detaylı Ultrasonla Sakatlıklar Hangi İhtimalle Saptanabilir?

Ultrasonla bebekteki anormallikleri saptama oranı %16-86 arasında değişir. Şiddetli ve ölümcül anormallikler ise ultrasonda %60-85 arasında saptanabilir. Ancak, ultrasonda tüm sorunları görmek mümkün değildir ve bazıları ancak doğum sonrası saptanabilir. Serebral palsi (spastik bebek) ve otizm gibi bazı durumlar ultrasonda asla görülemeyecektir. Saptanan sorunların bazıları o kadar ciddidir ki bebek doğduktan sonra yaşamasına olanak tanımaz. Tedavi edilebilir durumlarda bebek doğar doğmaz gerekli önlemlerin alınması için önceden hazırlıkların yapılması mümkün olur.

Ultrason görüntüsünün kalitesi bebeğin pozisyonu ve annenin büyüklüğü gibi birçok faktöre bağlıdır. Örneğin anne fazla kilolu ise bebeği görmek daha zor olacaktır. Görüntü kalitesinin düşük olması bebekteki sorunları saptama olanağımızı azaltır. Bebeğin suyunun az olması da ultrasonun görüntü kalitesi azalır çünkü amniyon sıvısı ultrason dalgalarının yayılması için iyi bir ortamdır. Kaliteli bir ultrason cihazının fonksiyonları ve çözünürlüğü daha yüksektir. Son olarak saptama oranlarının yüksek olması için doktor bilgili ve deneyimli olmalıdır.

Bazı durumlar diğerlerine göre daha kolay saptanabilirler. Bazılarının ise görülmesi zordur. Listedeki durumların çoğu nadir olarak görülürler. Aşağıdaki listede değişik tipteki doğuştan anormallikler ile her bir sorunun ultrasonla ne ihtimalle saptanabileceği verilmektedir:

  • Spina bifida (omurilikte açıklık): %90
  • Anensefali (başın üst kısmının olmaması): %98
  • *Hidrosefali (beyinde su toplanması): %60
  • Yarık dudak: %75
  • Ciddi doğuştan kalp hastalıkları (doğumdan hemen sonra tıbbi dikkat gerektiren kalpteki odacıklarda, kapakçıklarda ve damarlarda sakatlıklar): %50
  • Diyafram fıtığı (göğüs boşluğu ile karın boşluğunu birbirinden ayıran kasta açıklık olması): %60
  • Eksomfalos (göbek kordonunun taban kısmında bulunan karın duvarındaki açıklıktan bağırsaklar ve karaciğerin dışarı çıkması): %80
  • Gastroşisis (karın duvarında, göbek kordonundan ayrı bir yerdeki açıklıktan bağırsakların dışarı çıkması): %98
  • Büyük böbrek sorunları (böbreklerde eksiklik veya anormallik): %84
  • Büyük uzuv anormallikleri (uzuvlarda eksiklik veya aşırı kısalık): %90
  • Serebral palsi (spastik bebek): asla görülemez
  • Otizm: asla görülemez
  • Down sendromu (birlikte kalp ve bağırsak sorunları olabilir): yaklaşık %50-60

*Birçok olgu hamileliğin geç dönemlerinde, hatta doğumdan sonra ortaya çıkar

Bunun anlamı ultrason normal olsa bile bebekte küçük bir olasılıkla hala bir sorun olabileceğidir. Bazı kalp sorunları ve bağırsak tıkanıkları gibi durumların hamileliğin geç dönemlerine kadar görülmeme olasılığı vardır. Detaylı ultrason yapılması tüm bu durumların büyük ihtimalle bebekte olmadığını gösterir çünkü bebeklerin çok büyük bir çoğunluğu sağlıklı doğarlar.

Down Sendromu veya Kromozom Anormallikleri Ultrasonda Görülebilir mi?

Detaylı ultrason Down sendromu olgularının %50-60′ını saptayabilir fakat ikili test bunun için kesinlikle daha iyidir. Down sendromu olgularının %30-50′si ultrasonda normal göründükleri için sadece amniyosentez (bebeğin etrafındaki suyun kromozomları için test edilmesi) kesin olarak bu bilgiyi verebilir. Ayrıca son zamanlarda geliştirilmiş bir test olan ve kandan yapılan “fetal DNA analizi” risk yüksek bulunmuş kadınlarda kesine yakın bir sonuç vermektedir. Şimdilik oldukça pahalı olan bu yöntemin düşük riskli kadınlarda kullanılabilmesi konusunda başka çalışmalara gerek vardır. Bazen kromozom anormalliği olan bebeklerde ultrason işaretleri denilen belirtiler bulunabilir. Bunlar ense derisinde kalınlaşma, böbreklerde genişleme, kollar veya bacaklarda kısalık, bebeğin kalbi veya bağırsaklarında beyaz noktalar veya beyinde koroid pleksus kistleridir. Kromozom anormalliği olan bazı bebeklerde bu işaretler bulunmasına rağmen birçok normal bebekte de bu işaretlerin bulunduğunu hatırda tutmalıyız. Bir kromozom bozukluğunu kesin olarak teşhis etmenin veya dışlamanın tek yolu amniyosentezdir.

Detaylı Ultrasonda Bir Sorun Bulunursa Ne Yaparım?

Tekrar ultrason yapılmasını gerektiren sorunların çoğu ciddi bir durum değildir. Ultrasonların yaklaşık %15′i şu yada bu nedenle tekrarlanır. En sık nedeni görmemiz gereken her şeyin görülmemesidir. Bunun nedeni bebeğin iyi bir pozisyonda durmaması veya fazla kilolu olmanız olabilir ve bu durumda ultrasonu bir iki hafta sonra tekrarlarız.

Eğer bir sorun görür veya şüphelenirsek bunu size doğrudan söyleriz.

Eğer bebekte bir kalp problemi olduğundan şüphelenirsek fetal eko yapılmasını önerebiliriz. Fetal ekoda bebeğin kalbi ayrıntılı olarak incelenir.

Ultrasonda ciddi bir sorun saptanırsa tüm seçeneklerinizi sizinle görüşür, rehberlik eder ve destek oluruz. Bu tür ciddi problemler çok nadir olarak görülmesine rağmen bazı aileler en zor karar olan hamileliği sonlandırma veya devam etme seçimi ile yüz yüze gelebilirler.

Bebekteki bazı sorunlar doğumdan sonra ameliyat olmasını gerektirebilir. Her durumda desteğimizin yanında olacağından emin olabilirsiniz.

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://www.canersonmez.com/index.php/detayli-ultrason/